Καστοριά: Διονυσιακό ξεφάντωμα με τα Ραγκουτσάρια

Καστοριά: Διονυσιακό ξεφάντωμα με τα Ραγκουτσάρια



Διαδώστε το

Η Καστοριά το τριήμερο 6 – 8 Ιανουαρίου αποκτά ένα ιδιαίτερο χρώμα. Η νύχτα γίνεται μέρα. Η συνήθως «μελαγχολική» Καστοριά φοράει τα καλά της για να μας υποδεχτεί. Τα σοκάκια της παλιάς πόλης πλημυρίζουν από κόσμο και ο λόγος; Τα Ραγκουτσάρια. Αρχίζουν στις 6 Ιανουαρίου την ημέρα των Θεοφανίων και ολοκληρώνονται στις 8 Ιανουαρίου, ημέρα της Αγίας Δομινίκης, με την παρέλαση των καρναβαλιστών.

 

Το όνομα του εθίμου εντοπίζεται στην κλασική αρχαιότητα, από την οποία μέσω Ρώμης και Βυζαντίου μεταφέρθηκε στις μέρες μας. Είναι πολύ πιθανό το όνομα να προέρχεται από το λατινικό rogatores που ερμηνεύεται ως ζητιάνοι, που πολύ εύστοχα ορίζει την ιδιότητα αυτού που συμμετέχει στην ομάδα των μεταμφιεσμένων. Υπάρχει δηλαδή η συνήθεια να ζητούν οι μεταμφιεσμένοι διάφορα δώρα από τα σπίτια που επισκέπτονται σε ανταπόδοση της συνεισφοράς τους στην απομάκρυνση του κακού πνεύματος.

 

Τα Ραγκουτσάρια είναι εορταστικές εκδηλώσεις καρναβαλιού, από τις τελευταίες του Δωδεκαημέρου. Το φετινό Δωδεκαήμερο συμπίπτει χρονικά με κάποιες αρχαίες εθνικές πανηγύρεις όπως, Μικρά και Μεγάλα Διονύσια, Βάκχεια, Κώμοι, Λήναια, Ανθεστήρια κ.ά., που τελούνταν στα πλαίσια της διονυσιακής λατρείας. Ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά της λατρείας αυτής ήταν οι μεταμφιέσεις, οι οποίες μεταφέρθηκαν και στις γιορτές του καρναβαλιού. Στα χειμερινά Διονύσια (ανα-γέννηση του Διονύσου η οποία φέρνει χαρά, ευτυχία, ευζωία, ελπίδα, προαναγγελία της άνοιξης) υπήρχε θίασος μεταμφιεσμένων οι οποίοι γύριζαν στους συνοικισμούς και περιέπαιζαν τους πάντες, όπως ακριβώς γίνεται και σήμερα κατά την διάρκεια των Καστοριανών «Ραγκουτσαριών».

 

Οι Βυζαντινοί, γιόρταζαν το Δωδεκαήμερο με μουσικές, τραγούδια και μασκαρέματα. Οι άνθρωποι, έχοντας κρυμμένα τα πρόσωπά τους πείραζαν τους ανθρώπους στους δρόμους, έμπαιναν απρόσκλητοι σε ξένα σπίτια κι αναστάτωναν τους νοικοκύρηδες: ζητούσαν εδέσματα και γλυκά. Η συνήθεια της μεταμφίεσης και το εύθυμο κλίμα άντεξε στο χρόνο.

 

Στα Ραγκουτσάρια συμμετέχουν όλοι οι Καστοριανοί, άντρες και γυναίκες, μικροί και μεγάλοι αλλά και χιλιάδες επισκέπτες, σε «μπουλούκια». Το κάθε μπουλούκι έχει τη δική του παραδοσιακή ορχήστρα χάλκινων και γλεντούν επί τρία μερόνυχτα στους δρόμους της πόλης. Οι εκδηλώσεις κορυφώνονται την τρίτη ημέρα, την Πατερίτσα. Από το μεσημέρι παρελαύνουν όλα τα «μπουλούκια» που χορεύοντας σατιρίζουν πρόσωπα και γεγονότα. Τα καλύτερα από αυτά βραβεύονται από τον Δήμο Καστοριάς που έχει και όλη την ευθύνη της διοργάνωσης του τριημέρου.

 

Τα «μπουλούκια» καθώς και ο υπόλοιπος κόσμος καταλήγουν στην πλατεία Ντολτσό, παλιά μεσαιωνική πλατεία που έπαιξε σημαντικό ρόλο επί Τουρκοκρατίας στην ενότητα του λαού και τη διατήρηση των εθίμων. Εκεί, μέσα σε ένα ξεφάντωμα χαράς, οι ορχήστρες συναγωνίζονται μεταξύ τους πια θα καλύψει την άλλη με τη μουσική της.

Πηγή:

Σχόλια


« Επιστροφή

Άλλα άρθρα...

Πρώτο θέμα

Χάρτης