Χριστόψωμο, το ψωμί των Χριστουγέννων

 Χριστόψωμο, το ψωμί των Χριστουγέννων



Διαδώστε το

Χριστόψωμο λέγεται το ψωμί ή η κουλούρα που παρασκευάζουν οι Ελληνίδες νοικοκυρές 2 – 3 ημέρες πριν από τα Χριστούγεννα και ειδικά για αυτή τη μεγάλη γιορτή. Πρόκειται για ένα από τα ωραιότερα και πιο διαδεδομένα έθιμα των Χριστουγέννων και το συναντάμε, με κάποιες παραλλαγές, σε όλες σχεδόν τις περιοχές της Ελλάδας: είναι το σύμβολο, ο φορέας της ευεργετικής δύναμης που ενσαρκώνεται στο νεογέννητο Χριστό!

 Το χριστόψωμο παρασκευάζεται όπως το συνηθισμένο ψωμί, από καλύτερο αλεύρι όμως, το οποίο έχουν κοσκινίσει με ψιλή σίτα. Στην ουσία, η μόνη διαφορά του με τα άλλα ψωμιά είναι ο συνήθως πλούσιος στολισμός και, σε κάποιες περιοχές και η μορφή του.

 Η πιο συνηθισμένη του μορφή είναι στρογγυλό καρβέλι με ένα μεγάλο σταυρό στο κέντρο. Το συναντάμε όμως σε κάποιες περιοχές, κυρίως σε νησιά, και σε σχήμα κουλούρας. Επίσης στη Λακωνία, το χριστόψωμο πλάθεται σε σχήμα σταυρού. Το χριστόψωμο δεν το κόβουν με μαχαίρι, γιατί τη δύναμη του καλού που είναι μέσα στο ψωμί δεν θέλουν να την βιάσουν με σίδερο που συμβολίζει τη δύναμη του κακού.

 Σημαντικός είναι επίσης ο διάκοσμος του χριστόψωμου. Συνήθως στολίζεται με καρύδια και αμύγδαλα, αλλά επίσης και με διάκοσμο που δημιουργούν οι νοικοκυρές με το ίδιο το ζυμάρι. Ο διάκοσμος αυτός συνήθως εμπνέεται από τη ζωή της οικογένειας: για παράδειγμα, μία αγροτική οικογένεια στολίζει το χριστόψωμο με σχήματα από καρπούς δέντρων. Σε άλλες περιπτώσεις ο στολισμός είναι πιο πλούσιος και γίνεται με λογής-λογής κεντήματα (κεντίδια) ή «πλουμίδια», όπως ονομάζονται. Αυτά δε τα πλουμίδια δεν είναι τυχαία και επιπόλαια κεντίδια αλλά σεβαστά σχήματα που συμβολίζουν τον καημό και το όνειρο της οικογένειας.

 Τα έθιμα του χριστόψωμου

 Ενδιαφέρον επίσης παρουσιάζουν τα έθιμα που συνδέονται με το χριστόψωμο. Στα χωριά της Στερεάς Ελλάδας, το πρωί των Χριστουγέννων ο ιερέας περνάει από τα σπίτια για να ευλογήσει το χριστόψωμο κάθε οικογένειας. Στα Επτάνησα καταναλώνεται το προηγούμενο βράδυ, μαζί με νηστίσιμο φαγητό. Μάλιστα, αφού η οικογένεια φάει από το χριστόψωμο, ρίχνουν στη φωτιά που καίει στο τζάκι κρασί και λάδι. Αν φουντώσει η φωτιά, τότε η οικογένεια θα έχει καλή τύχη την επόμενη χρονιά, αν η φωτιά χαμηλώσει, τότε θα έχει κακή τύχη. Στην Καστοριά οι γυναίκες αποτυπώνουν και τα πέντε τους δάχτυλα, πάνω στο ψωμί, και λένε στα μικρά παιδιά πως ο Χριστός κατέβηκε στο φούρνο και το ευλόγησε.

 Στην Εύβοια πάλι, μέσα στο χριστόψωμο βάζουν ένα νόμισμα και αυτός που το βρει στο κομμάτι του, είναι καλότυχος. Κάτι αντίστοιχο γίνεται και στη Γρατινή της Ροδόπης, όπου το χριστόψωμο ονομάζεται «παράς» γιατί μέσα έχουν βάλει ένα νόμισμα. Ο αρχηγός της οικογένειας ξεχωρίζει με τα χέρια ένα κομμάτι ψωμιού για τον καθένα και από ένα για το σπίτι, για τα χωράφια, για τα ζώα και φυσικά για τους αγίους. Αυτός που θα βρει το νόμισμα μένει ξάγρυπνος και φυλάει τη φωτιά στο τζάκι για να ζεσταθεί ο νεογέννητος Χριστός και για να ξυπνήσει τους άλλους όταν χτυπήσει η χριστουγεννιάτικη καμπάνα.

 Μια νοστιμότατη συνταγή για να φτιάξετε χριστόψωμο θα βρείτε στην ιστοσελίδα μας, στην ενότητα "συνταγές". Πατήστε εδώ!

Σχόλια


« Επιστροφή

Άλλα άρθρα...

Πρώτο θέμα